پرفروشترین کتابهای پایتخت کتاب ایران کدامها بودند؟
خورنا در این روزها که دیگر چیزی به پایان سال نمانده و بازار همه چیز داغ داغ است بد ندیدم گشتی در کتابفروشیهای کلانشهر اهواز که تعدادشان از انگشتان دست هم کمتر است بزنم و شما را در جریان اخبار پرفروشترین کتابهای کتابفروشیهای این شهر قرار دهم. البته خوب است بدانید که هماکنون اهواز پایتخت کتاب ایران است.
کتابفروشیهای اهواز اغلب در مرکز شهر واقع شدهاند و تقریبا میتوان گفت مناطق دیگر شهر از کتابفروشی بیبهرهاند.
ابتدا به سراغ کتابفروشی رشد اهواز رفتم. کتاب فروشی رشد اهواز در اسفند ۹۳ بیشترین فروش خود را به کتابهایی که به این شرح است اختصاص داد: «روز شمار زندگی احمد شاملو» به کوشش آیدا، «بیشعوری» نوشته خاویر کرمنت (نشر تیسا)، «زمینههای اجتماعی انقلاب ایران» نوشته حسین بشریه، «سه کتاب احمد محمود» (نشر معین)، مجموعه شعر«رستن با ریشههای قالی» سروده مهدی مرادی (بوتیمار)، رمان «نه فرشته، نه قدیس» ترجمه ایون کلیما (نشر نو)، «مجموعه اشعار لویی آرگون» و مجموعه شعر «پذیرفتن» سروده گروس عبدالملکیان.
همچنین کتابهای پرفروش این کتابفروشی در بهمن ۹۳ عبارتند از: «بیشعوری» از خاویر کرمنت، «زمینههای اجتماعی انقلاب ایران» از حسین بشریه، مجموعه شعر «زندگی کن» سروده امیر رضا آرمیون، مجموعه شعر «آدلف» سروده بنژامن کنستان، «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ » از شاملو، «سه کتاب احمد محمود»، رمان «نه فرشتهٰ، نه قدیس» با ترجمه ایوان کلیما، «بنویس ساعت پاکنویس» از شهریار قنبری و «در ستایش بطالت» نوشته برتراند راسل.
در دی ۹۳ نیز کتابهای «روزنامه سفر میمنت اثر ایالات متفرقه امریغ » از شاملو، «بیشعوری» از خاویر کرمنت، «شازده کوچولو» با ترجمه ابوالحسن نجفی ، «ازسینما تک پاریس تا کانون فیلم تهران» از فرخ غفاری، رمان «من زندهام» نوشته معصومه آباد، مجموعه داستان «ته خیار» از هوشنگ مرادیکرمانی، «قصه آشنا» نوشته احمد محمود، مجموعه شعر«زندگی کن» سروده امیررضا آرمیون و «آدلف» از بنژمن کنستان جزو کتابهای پرفروش این کتاب فروشی بودند.
پیام دانشپور، مدیر کتابفروشی رشد اهواز، درباره وضعیت بازار کتاب گفت: اگر یک کتابفروشی خوب بخواهد در شهر سرپا بماند باید ساز و کار اقتصادیاش به گونهای باشد که بتواند به کارش ادامه دهد. به قول مسجد جامعی آن قدر کتابخوانها در کشور کم هستند که گاهی اوقات تولید کتاب حتی برای آنها نیز به صرفه نیست.
وی افزود: کتابهایی که تولید میشود باید یک بازار حداقلی مصرف را داشته باشند تا بتوان براساس آن کتاب چاپ کرد.
مدیر کتابفروشی رشد اهواز ادامه داد: زمانی در کشور ما چاپ کتابهایی در تیراژهای ۱۰ هزار نسخه و حتی بیشتر از آن سابقه داشته است. یا در دورههایی که شرایط بسیار سخت بود تیراژ کتاب به پنج هزار نسخه و در نهایت به سه هزار نسخه رسید. اما اکنون شرایطی به وجود آمده که تیراژ هزار جلد برای یک کتاب بسیار معمولی و طبیعی است و حتی کتابهای نویسندگان و مترجمان معروف کشور ما در ۵۰۰ نسخه منتشر میشوند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از دلایلی گسترش نیافتن فرهنگ کتابخوانی در کشور ما به نبود توجه نهادهای متولی همچون آموزش و پرورش و وزارت ارشاد در بحث فرهنگسازی کتابخوانی برمیگردد. وقتی این نهادها به امر کتابخوانی توجه کافی ندارند در نتیجه قشر کتابخوان محدود میماند و تولید کتاب نیز چون تابعی از مصرف آن است محدود میشود. همین موجب میشود کتابها تنوع لازم را برای اقناع مصرف کننده نداشته باشند.
مدیر کتابفروشی رشد اهواز با اشاره به انتخاب اهواز به عنوان پایتخت کتاب ایران توضیح داد: طرحهایی که برای پایتخت کتاب در نظر گرفته شده خوب هستند اما مهم اجرایی شدن این طرحها است تا بتوانند زیرساختی را در استان به وجود بیاورند.
او با اشاره به میزان فروش کتابها در سالی که گذشت تصریح کرد: با توجه به این که در این دوره صدور مجوزها بهتر شد و کتابهایی که در محاق بودند به چاپ رسیدند طراوتی دوباره در بازار کتاب به وجود آمد.
مدیر کتابفروشی رشد اهواز خاطرنشان کرد: چاپ کتابهایی که در محاق بودند باعث شد مردم انتخابهای بهتری داشته باشند و راحتتر بتوانند کتاب بخرند. لذا ما یک گشودگی را در فضای فرهنگی شاهد هستیم.
دانشپور همچنین با اشاره به قیمت کتابها گفت: با این که کار برای ناشر و نویسنده کاملا غیراقتصادی است قیمت کتابها آن قدر بالا است که مخاطبان کتاب در ایران با توجه به نوع درآمدشان خرید کتاب برایشان مشکل است.
او بیان کرد: در گذشته اگر یک کتاب ۴۰۰ صفحهای و معمولی در سال ۹۲ بیست هزار تومان بود اما در پایان سال ۹۳ همان کتاب با قیمت ۵۰ هزار تومان به فروش میرسد و همین موجب شد توان خرید محدودتر شود.
وی با بیان این که در عصر حاضر کتاب رقیبهای زیادی دارد توضیح داد: بسیاری از علاقهمندان کتاب اکنون نیازهای خودشان را با اینترنت برطرف میکنند در نتیجه خواه ناخواه بازار کتاب با این رقیب جدی خود درگیر شده است. در همه دنیا کسانی که در حوزه کتاب فعالیت میکنند با خلاقیت بیشتر و بهتر سعی در یافتن بازارهای جدید دارند و خودشان را با روزگار جدید منطبق نگه میدارند. اما در کشور ما هنوز با این موضوع فاصله زیادی وجود دارد.
مدیر کتابفروشی رشد اهواز در پایان گفت: اگر در شهر ما کتاب از جایگاه خوبی برخوردار باشد خود به خود بسیاری از مسایل زیربنایی و مهم میتوانند به لحاظ ماهیت تغییر کنند و این امر به همت مسوولان، اصحاب رسانه و مردم بستگی دارد.
همچنین در کتابفروشی محام اهواز کتابهای «من رویایی دارم» نوشته یغما گلرویی (نشر نگاه)، مجموعه داستان «ته خیار» نوشته هوشنگ مرادی کرمانی، فرهنگ «کتاب کوچه» از احمد شاملو، «سه کتاب احمد محمود» (نشر معین)، رمان «کی از این چرخ فلک پیاده میشویم» (نشر چشمه)، «مجموعه شعر پل الوار» نشر نگاه و «تاریخ راک اندرول» نشر ققنوس بیشترین فروش را از میان کتابهای ادبی این کتابفروشی داشتند.
کریم فریسات، مدیر کتابفروشی محام اهواز، با اشاره به وضعیت کتاب گفت: باید بگویم که وضعیت کتاب هر سال دریغ از پارسال است و این وضعیت بهتر که نشده هیچ بلکه بدتر هم شده است. اما در ماههای اخیر به خاطر صدور برخی مجوزها حجم کتابهایی که منتشر شد به نسبت گذشته بیشتر شده است و همین باعث شد بازار کتاب نسبت به ماههای اول سال بهتر شود.
او با اشاره به قیمت کتابها گفت: متاسفانه کتاب بسیار افزایش قیمت داشته است و حتی نسبت به ماههای اول سال قیمت کتابها بیشتر شده است.
مدیر کتابفروشی محام اهواز درباره ناشران استان خوزستان گفت: در استان ما ناشر خوبی وجود ندارد. البته هستند ناشرانی که فعال هستند اما فعالیتشان دیده نمیشود.
وی درباره کتابفروشیهای سطح شهر اهواز گفت: به نظر من با توجه به میزان تعداد کتابخوانهای ما همین چند کتابفروشی نیز کفایت میکند و به نظر من با توجه به ورودی کتابی که ما میبینیم بیشتر از این را جوابگو نیست.
فریسات همچنین با اشاره به انتخاب اهواز به عنوان پایتخت کتاب ایران گفت: انتخاب اهواز به این عنوان حرکت خوبی است و اتفاق نظری که بین مسوولان و انجیاوها پیش آمد بسیار موثر است. اگر برنامههای مدنظر اجرایی شوند تأثیر خوبی در سرانه مطالعه استان خواهد داشت.
در ادامه به سراغ کتابفروشی شرق رفتم. از پرفروشترین کتابهای ادبی ماه اخیر این کتابفروشی میتوان به «بیشعوری» اثر خاویر کرمنت (نشر تیسا)، «سفرنامه مارک دوپلو» اثر منصور ظابطیان (نشر مثلث)، مجموعه داستان «ته خیار» اثر هوشنگ مرادی کرمانی، «من زندهام» اثر معصومه آباد، «دوست باز یافته» اثر فرد اول من( نشر معین)، «شازده کوچولو» ترجمه ابوالحسن نجفی (نشر نیلوفر)، «دروغ/اراده/آزادی» از سام هریس ترجمه خشایار دیهمی، «کاروان امید» (سرگذشت تری ماکس) ترجمه ابراهیم محجوب و «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتی خندیدیم» ترجمه رویا رضوانی اشاره کرد.
در ادامه این گزارش دیگر کتابفروشیهای موجود در شهر را مورد بررسی قرار دادم که در کتابفروشی جعفری کتابهایی از قبیل دیوان شعر فروغ، دیوان قیصر امینپور، هشت کتاب سهراب سپهری، کلیات مثنوی معنوی، کلیات سعدی و حافظ هنوز جزو آمار پرفروش این کتابفروشی هستند.
اما کتابفروشی شهر کتاب آماری از فروش کتابهای ادبی و فرهنگی خود نداشت و بیشترین تمرکز فروش این کتابفروشی روی کتابهای درسی و کمک درسی بوده است. کتابفروشی بینالمللی اهواز هم که یکی از قدیمیترین کتابفروشیهای اهواز است از سال گذشته به دلیل مشکل مالکیت تعطیل شد و پروند آن همچنان در جریان است.
عاطفه جوادی
