? پیامبر اکرم (ص) :”همه کار و کوشش کنید اما آگاه باشید افراد کاری را به آسانی انجام می دهند که برای آن ساخته شده اند. ”

?مولانا هم :
هر کسی را بهر کاری ساختند
میل آن را در دلش انداختند

? یکی از انتخاب های مهم زندگی هر فرد پس از پایان تحصیلات متوسطه اول و متوسطه دوم هدایت تحصیلی و انتخاب رشته در پایان پایه ی نهم و تصمیم به ادامه تحصیل در سطوح دانشگاهی، انتخاب رشته تحصیلی و دانشگاه محل تحصیل در پایان پایه ی دوازدهم است. این انتخاب ها که تاثیر چشمگیری در تعیین سرنوشت شغلی و حتی هویتی افراد دارد، تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار می گیرد که می توان آنها را به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم نمود.

? الف ) عوامل بیرونی :
1- خانواده ؛
2- محیط آموزشی ؛
3- افراد اثر گذار در زندگی فرد ؛
4- گروه های همسالان ؛
5- رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی ؛
6- پیشرفت علوم و تکنولوژی ؛
7- زمینه های اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی
8- روش ورود به آموزش عالی ؛
9- ظرفیت پذیرش ؛
10- بازار کار

? ب ) عوامل درونی : عوامل درونی تاثیرگذار بر انتخاب رشته شامل موارد زیر است :
1-هوش و استعداد؛
2- علاقه و رغبت ؛
3- ارزش ها و نگرش ها ؛
4- اعتقادات ؛
5- جنس ؛
6- توانایی و مهارت ؛
7- ویژگیهای شخصیتی ؛
8- اهداف و انگیزه های فردی ؛
9- تجربیات دانش آموز ؛
10-خودباوری و استقلال .

? خانواده ( به ویژه پدر و مادر ) در امر تحصیل فرزندانشان از قبیل انتخاب هدف ها، گرایش تحصیلی و رشته ی تحصیلی آن ها دخالت یا اظهار نظر و مشورت می کنند.
گاه این دخالت ها در قالب مشورت و اظهار نظر، مثبت و در پیشرفت و جهت گیری صحیح فرزند موثر است و گاهی موجب انتخاب نادرست و شکست می شود که نتیجه ی آن نارضایتی و عدم موفقیت خواهد بود.

? مواردی که خانواده ها دخالت نادرست در جهت گیری تحصیلی فرزندانشان می کنند به شرح زیر است:

– خانواده ها می خواهند فرزندانشان در رشته هایی تحصیل کنند که در خانواده ی آن ها معمول است.
– خانواده ها گاه فرزندان خود را در جهتی سوق می دهند که خود بدان نرسیده اند.
– مواردی هم وجود دارد که خانواده ها هدف های تحصیلی جاه طلبانه برای فرزندان خود در نظر می گیرند که امکان حصول به آن ها وجود ندارد.

? لذا به خانواده های محترم توصیه می شود با هماهنگی و مشورت با خود داوطلب و مشاور متخصص و آگاه ، تصمیم نهایی را به عهده فرزند خود بگذارید که کارهای پژوهشی نشان می دهند چنانچه انسان خود تصمیم بگیرید پای انتخاب و تصمیم خود می ماند و با انگیزه ی بیشتر به مسیر پیش رو ادامه می دهد.

? خانواده های محترم توصیه های ذیل را جدی بگیرند:
– فرزندتان را با دیگران مقایسه نکنید و او را طبق قابلیت و توانایی های خودش راهنمایی کنید.
– حسرت های گذشته و آرزوهای دست نیافته ی خود را به فرزندتان تحمیل نکنید.
– حتما در تصمیم گیری برای انتخاب رشته در کنار فرزندتان باشید و او را در مراکز انتخاب رشته رها نکنید.
– در جمع آوری اطلاعات و شناخت منابع موثق به فرزندتان کمک کنید.
– همه ی فرزندان ، در برابر زحمات خانواده ی خود، احساس دین می کنند و این احساس می تواند انتخاب آنها را تحت تاثیر قرار دهد، به آن ها کمک کنید تا انتخاب هایشان واقعی تر و دور از احساسات باشد.
– فرم های هدایت تحصیلی و کارنامه کنکور، نشان دهنده ی شخصیت فرزند شما نیست، بلکه تنها نشان دهنده ی عملکرد او در کنکور است، بنابراین طوری برخورد نکنید که احترام و اعتماد به نفس فرزندتان پایین بیاید.
– اجازه دهید تا فرزندتان علایق و سلایق خود را در انتخاب رشته بیان کند و حتی پیاده نماید در غیر این صورت ممکن است وارد رشته ای شود که به آن رشته علاقه ندارد.

? برخی از عواقب عدم علاقه به رشته ی تحصیلی عبارتند از:
– بی انگیزه بودن نسبت به درس و تحصیل ؛
– عدم تمرکز در مطالعه و کاهش یادگیری در دروس و افت تحصیلی ؛
– بی هدفی و سر در گمی ؛
– روی آوردن به انحرافاتی مانند اعتیاد ؛
– نداشتن ارتباطات سالم و قوی با سایر ین ؛
– هدر دادن سرمایه و وقت ؛
– ایجاد بار اضافی برای سیستم ؛
– لذت نبردن از دوران دانشجویی.

تهیه و تنظیم : دکتر عزیزاله بابلی بهمئی_ مشاور خانواده ورئیس اداره مشاوره شهر تهران