به گزارش خبرنگار خورنا از اهواز نشست تخصصی حافظ‌پژوهی با عنوان «حافظ حافظه‌ی ماست» به مناسبت بزرگداشت روز حافظ شیرازی شامگاه دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ با حضور جمعی از کنشگران و فعالان فرهنگی و اجتماعی در محل کتابخانه مرکزی استان خوزستان در اهواز برگزار شد.

در بخش نخست این نشست بابک عبدالهی پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی با بیان اینکه تفاوت شعر حافظ نسبت به دیگر شاعران ایرانی در چگونه گفتن اوست اظهار کرد: جمله‌ای از رهبر شهید انقلاب درباره حافظ به یادگار مانده است و آن اینکه حافظ متعلق به همه قرن‌ها و قشرها است یعنی حافظ شاعری منحصر به فرد در طول تاریخ بوده که شعر آن مورد وثوق همه گرایش‌های فکری جامعه است و اندیشه‌های گوناگون می‌توانند برداشت‌هایی از شعر حافظ داشته باشند.

وی با اشاره به تفال به شعر حافظ گفت: مولانا قله عرفان و سعدی قله انسان شناسی و روابط اجتماعی در ادبیات ایران هستند اما ایرانی‌ها هیچ گاه به اشعار این دو شاعر بزرگ تفال نمی‌زنند؛ حافظ به عنوان شخصیتی فرامرزی، عصاره فرهنگ ادبی و حافظه‌ی هنری، اجتماعی، فلسفی، تاریخی، سیاسی و نظامی ایرانی‌ها است و دستگاه‌های فرهنگی کشور باید در شناساندن این شاعر بزرگ و سایر مفاخر ادبی و فرهنگی کشور به نسل جوان تلاش بیشتری داشته باشند.

در ادامه این نشست نیز یوسف لیموچی مدیر انجمن‌ حافظ شناسی اهواز درباره مفهوم رند در شعر حافظ بیان کرد: حافظ انسان عاشق و آزاده‌ای است که دیندار بوده ولی ریاکار نیست. شخصیتی چند سویه دارد که تناقضات درونی خود را شناخته و در مقام یک منتقد اجتماعی در برابر زشتی‌ها و ریاکاری‌های زمانه خود با زبان شعر می‌ایستد.

وی با اشاره به عدم اعتقاد حافظ به نظام قضا و قدر افزود: دوری از عوام از ویژگی‌های دیگر این شاعر بزرگ قرن هشتم هجری است که این دوری به معنای فاصله گرفتن از مردم عادی نیست بلکه معنای آن دوری جستن از کسانی است که افکار عامیانه و افق فکری کوتاهی دارند. استاد خرمشاهی می‌گوید حافظ انسان کاملی نیست ولی کاملا انسان است و از او نباید ابلیس و فرشته ساخت. استاد شفیعی کدکنی نیز شعر حافظ را ترکیبی از خرد فردوسی، عشق مولانا و حیرت خیام می‌داند.

در بخش دیگری از این نشست محمد جوروند مدیرکل میراث‌فرهنگی فرهنگی خوزستان گفت: شعر حافظ از لحاظ موسیقی نسبت به اشعار دیگر شاعران دارای قابلیت‌های بیشتری است بطوریکه غزل‌های حافظ را به دلیل وزن‌‌های خاص و قافیه‌های مناسب می‌توان در دستگاه‌ها و گوشه‌های مختلف موسیقی سنتی ایرانی اجرا کرد.

وی عنوان کرد: هم ذات پنداری همه ایرانیان با شعر حافظ نشانی از هوشمندی بالای این شاعر است یعنی در وجود هر ایرانی‌ها گوشه‌ای از شخصیت حافظ وجود دارد. از سویی دیگر حافظ برخلاف سایر شاعران ایرانی، شخصیت بسیار پیچیده‌ای دارد بنابراین وقتی با دیوان اشعار وی مواجه می‌شویم نمی‌توانیم از ۴۵۵ غزل‌ این دیوان تفسیری محتوایی دقیقی داشته باشیم ولی اگر با شعر حافظ انس گرفته شود می‌توانیم به جادوی نهفته در آن پی ببریم.

در ادامه این نشست نیز احسان پورابریشم پژوهشگر ادبیات فارسی عنوان کرد: در غزلیات حافظ تنوع مضامین وجود دارد و مضامین در یک غزل و غزل‌های مختلف به طور مداوم در حال تکرار شدن است؛ به عبارتی دیگر غزل حافظ مانند یک منشور با گستره معنایی فراگیر است که در آن از خوش باشی رندانه تا گلایه‌ها و شِکوه‌ها از رقیب و بی مهری یار وجود دارد. در قدیم این تنوع مضامین را نشانه ضعف شعر حافظ می‌دانستند ولی شعر حافظ برخلاف گسست نمایی که در ظاهر دارد از لحاظ مفهومی و زیباشناسی دارای استحکام و پیوستگی بسیاری است.

وی در پایان بار معنایی غزلیات حافظ را مثبت و سرشار از امیدواری دانست و گفت: سروده‌های حافظ مطابق با پسند روح ایرانی است و کهن الگوها و خاطرات جمعی مردمان ایران را در شعر حافظ می‌توان مشاهده کرد.