گپ و گفتی با کارمند نمونه شرکت ملی صنایع پتروشیمی

خورنا انتخاب آقای عبدالحمید ابوالقاسمی، توسط کمیته ارزشیابی کارکنان نمونه شرکت ملی صنایع پتروشیمی بعنوان کارمند نمونه سال ۹۲، بهانه خوبی بود تا ضمن تبریک این موفقیت، گفتگویی با ایشان داشته باشیم. آنچه می خوانید خلاصه ای از گفتگوی روابط عمومی با ایشان است:

آقای ابوالقاسمی، طبعاً همکاران سازمان آشنایی لازم را با واحد حقوقی و جنابعالی دارند، لطفا قدری بیشتر از سوابق و فعالیت قبلی خودتان توضیح دهید.

به نام خدا. ضمن تبریک ایام ا… دهه فجر به شما و تمامی همکاران محترم، بنده متولد ۱۳۴۵ در شهرستان دزفول هستم، دارای دو مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی از مدرسه عالی علوم اراک و حقوق قضایی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز و همچنین کارشناسی ارشد در رشته حقوق جزا و جرم شناسی از واحد علوم و تحقیقات اهواز می باشم.

کار خود را در صنعت پتروشیمی بدواً از مهر ماه ۶۹ بعنوان مدرس عمومی در آموزش جنوب-آبادان که در آن زمان از واحد های تابعه مدیریت آموزش و تجهیز نیروی انسانی شرکت ملی صنایع پتروشیمی محسوب می گردید آغاز کردم، از مرداد ماه سال ۷۰ رسماً به استخدام شرکت ملی صنایع پتروشیمی در آمدم و در شرکت عملیات غیر صنعتی و خدمات صنایع پتروشیمی در بندر ماهشهر مشغول بکار شدم. در آذر ماه سال ۷۲ به پتروشیمی بندر امام (ره) و در مهر ماه ۸۸ به سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی منتقل شدم. در طول مدت خدمت وظایف و مسئولیت های متنوعی را پذیرفته ام؛ کارشناس تنظیم و کنترل پیمان ها، رئیس روابط کار و مدد کاری، رئیس امور اداری، عضویت در کمیسیون مناقصات بعنوان عضو حقوقی و دو دوره عضویت در هیأت های بدوی رسیدگی به تخلفات اداری با احکام مقام عالی وزارت نفت آقایان مهندس زنگنه و مهندس وزیری هامانه از جمله سوابق خدمتم قبل از انتقال به سازمان منطقه ویژه بوده و از مهر ماه سال ۸۸ نیز تاکنون بعنوان رئیس امور حقوقی در این سازمان انجام وظیفه می نمایم.

به نظر جنابعالی شاخصه های کارمند نمونه در صنعت پتروشیمی چیست؟

البته شاخصه های کارمند نمونه در مقررات اداری تعریف شده که اکنون نیز بر مبنای آن عمل می‌شود، با اندکی تأمل، این شاخص ها تماماً ذیل دو عنوان تعهد و تخصص قابل جمع هستند. بی‌تردید کارمند نمونه واقعی یا بهتر بگویم، کارمند شایسته کسی است که هم متعهد است و هم متخصص.

در فرهنگ اسلامی آنچه موجب رشد و تعالی انسان می شود دو عامل علم و تهذیب است منظور از تهذیب، اخلاق محوری و پیرایش اخلاقی است کارکنان در هر رده شغلی و در هر مرتبه علمی که باشند باید اخلاق محور باشند، این چیزی است که به عنوان تعهد از آن یاد می شود. کارکنان اخلاق محور دارای هر دیدگاهی که باشند نیازی به سرپرستی مداوم و نظارت مستمر ندارند، چون صفاتی مانند وظیفه شناسی، وجدان کاری و انضباط شغلی، امانتداری و اساسا هرچه که اخلاق انسانی می‌پسندد را به صورت التزام عملی پذیرفته اند. اینگونه کارکنان غالباً «خود کنترل»، تحلیل گر و منتقد هستند و در بوروکراسی سازمانی ناسالم هضم نمی شوند. لسان الغیب، در یکی از غزل های خود به این نوع خود کنترلی اشاره ای زیبا دارد:

بارها گفته ام و بار دگر می گویم                 که من دلشده این ره نه به خود می پویم

در پس آینه طوطی صفتم داشته اند             آنچه استاد ازل گفت بگو می گویم

اما از طرف دیگر، اشتغال در صنعت پیچیده و تخصصی پتروشیمی و تصدی مشاغل آن مستلزم تخصص کافی است، سپردن مشاغل این صنعت به افراد غیر متخصص، خصوصاً رده های کارشناسی و مدیریت، نه تنها موجب ارتقاء این صنعت نمی شود، بلکه باعث ورود لطمات سنگین به ساختار آن می گردد. اجازه بدهید پاسخ این سوال را با این عبارت به پایان ببرم که به نظر بنده وجود بسیاری از نا بسامانی‌ها و حتی وقوع تخلفات در ساختارهای دولتی خصوصاً آن دسته از تخلفاتی که ماهیت جرائم کیفری را دارند (مانند اختلاس و کلاهبرداری)، ناشی از عدم تعهد کارکنان متخصص و عدم تخصص مدیران متعهد است.

اکنون که شما وارد مباحث رفتاری شدید از نظر شما سرپرستان موفق چه ویژگی رفتاری دارند؟

البته رفتار شایسته، زیبنده همه کارکنان در همه سطوح شغلی است اما تقید سرپرستان و مدیران به برخی از رفتارها زیبنده تر و از منظر کارکنان تحت سرپرستی، فوق العاده حائز اهمیت و تأثیر گذار است. حسن خلق در مدیریت، فرو بردن خشم، مناعت طبع، گشاده دستی و سریع الرضا بودن از جمله این موارد است که التزام عملی مدیران به اینگونه صفات موجب تحقق مقوله مهم کرامت انسانی می گردد. مقوله ای که بی تردید موجب تلطیف فضای کار، تسهیل در امور، ارتقاء انگیزه و نشاط در محیط کار می گردد.

جنابعالی بعنوان رئیس امور حقوقی، جایگاه سازمان منطقه ویژه اقتصادی را در ساختار کنونی صنعت پتروشیمی چگونه ارزیابی می نمایید؟

همانگونه که مستحضرید سازمان منطقه ویژه متعاقب ایجاد منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی از سال ۱۳۷۶ تأسیس و فعالیت خود را مطابق اساسنامه و اهداف تعریف شده در قانون آغاز نموده است. از مهمترین اهداف قانونگذار از ایجاد مناطق آزاد و ویژه، پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی، تشویق و جلب سرمایه گذاری داخلی و خارجی و صادرات غیر نفتی است؛ لذا این سازمان که از ساختارهای تابعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی و وزارت نفت می باشد عملا ً بازوی اجرایی سیاست های دولت در این زمینه است. به اعتقاد بنده جایگاه این سازمان از این حیث که پل ارتباطی دبیرخانه شورای عالی مناطق و شرکت ملی صنایع پتروشیمی است بسیار استراتژیک و حساس است. زیرا سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی مجری منویات و سیاست های کلان حاکمیت است و از سویی اجرا کننده برنامه های توسعه ای شرکت ملی صنایع پتروشیمی می باشد. اهمیت این نقش از این منظر بیشتر است که اکثریت قریب به اتفاق مجتمع ها و شرکت های تولیدی منطقه موافق با ضوابط اصل ۴۴ قانون اساسی به بخش خصوصی واگذار شده و متأسفانه بنا به اذعان بسیاری از صاحب نظران مراحل اجرایی این واگذاری خالی از اشکال نبوده است. لذا نقش سازمان منطقه ویژه بعنوان نماینده شرکت ملی صنایع پتروشیمی در هدایت سیاست های صنعت پتروشیمی و جبران مافات بی بدیل است.

به نظر شما امور حقوقی در سازمان چه جایگاهی دارد؟

امور حقوقی نیز همانند دیگر واحدهای تعریف شده در ساختار سازمانی صنایع پتروشیمی در قوام و ارتقاء صنعت موثر است. امور حقوقی بعنوان واحدی ستادی و کاملاً تخصصی در جهت گیری و اتخاذ تصمیم مدیران و تطبیق عملکرد ایشان با قوانین و ضوابط جاری، نقش اساسی دارد. از نظر اجرایی نیز امور حقوقی بعنوان نماینده قانونی شخصیت حقوقی سازمان در مراجع رسمی و اداری بطور اعم و در مراجع قضایی بطور اخص عهده دار دفاع از منافع و حقوق سازمان و مآلا ًدولت است. تخصص و اشراف این واحد مستقیماً بر کیفیت تعاملات و اعمال حقوقی سازمان و ایجاد یا ایفاء تعهدات به ویژه تعهدات قراردادی تأثیر گذار است. طبعاً اشتغال موثر در امور حقوقی مستلزم تخصص، مطالعه مستمر، به روز بودن معلومات و اشراف بر قوانین و ضوابط جاری کشور می باشد که البته در نوع خود مسئولیت خطیری محسوب می گردد.

از نظر شمار کار در امور حقوقی چه ویژگی خاصی دارد؟

همانگونه که عرض کردم، صبغه اصلی کار حقوقی، کار کارشناسی است و طبعاً کسی در مباحث کارشناسی موفق است که اهل مطالعه و تحلیل باشد، فاکتور تحلیل در فعالیت های حقوقی وجه تمایز حقوقدان و قانون دان است، در مباحث حقوقی آنچه مطلوب است قدرت تحلیل مبانی حقوقی و احکام قانونی است زیرا علم حقوق اعم از قانون است قانون با توجه به مبانی حقوقی وضع می گردد لذا هر قدر قوانین به مبانی حقوقی اتکاء بیشتری داشته باشند از استحکام بیشتری برخوردار خواهند بود. یک کارشناس حقوقی زمانی موفق است که قدرت تحلیل گری را در خود تقویت کرده و بکار گیرد تا بتواند در حرفه خود موثر ظاهر شود.

از نگاه خیلی از همکاران سازمان، روابط کارکنان امور حقوقی، صمیمانه و با تعامل خوبی با دیگر واحد ها و ارباب رجوع همراه است به نظر شما علت اصلی چیست؟

البته خیلی خوشحالم که این موضوع را از شما می شنوم، به نظرم ایجاد فضای با نشاط در محیط کار از وظایف هر یک از سرپرستان واحدهاست. بی شک اعتقاد به تفکر سیستمی، التزام عملی به احترام متقابل و بوجود آوردن فضایی که کارکنان احساس کنند در تصمیم گیری ها دخیل هستند از دلایل مهم نشاط در محیط کار است. بدون اغراق باید عرض کنم بنده در امور حقوقی همکاران بسیار شایسته و پر کاری دارم که علیرغم حجم زیاد کار و استرس های شغلی که به تبع نوع کار ایجاد می‌شود تقریباٌ اکثریت قریب به اتفاق پرونده های حقوقی با مشورت و همفکری ایشان پیگیری می‌شود، امکان ندارد همکاران در موضوعی نظری داشته باشند و بنده نشنوم و تأمل نکنم. علم حقوق علمی نظری است لذا مباحثه و مشورت ابزار موفقیت در کار است؛ بنابراین اگر موفقیت نسبی در امور حقوقی بدست آمده حاصل همفکری و مشارکت همه جانبه همکاران و بکار گرفتن چنین روشی است.

در پایان اگر صحبت خاصی دارید بفرمایید.

همانگونه که عرض کردم، سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی از منظر اجتماعی، اقتصادی و سیاسی از شخصیت حقوقی بالایی برخوردار است. خداوند را شاکرم که افتخار خدمت در این صنعت عظیم و این سازمان معظم را داشته ام. جا دارد از نظر مساعد کمیته ارزشیابی کارکنان نمونه صنایع پتروشیمی و همینطور جناب آقای مهندس یزدانی، مدیر عامل محترم سازمان منطقه ویژه و جناب آقای مهندس شعری مقدم، معاون محترم وزیر نفت در امور پتروشیمی که بنده را واجد شرایط این عنوان تشخیص داده اند صمیمانه تشکر کنم. بی شک موفقیت اینجانب در انجام وظایف مرهون حمایت بی دریغ مدیر عامل محترم سازمان و تعامل و همکاری کلیه واحدهای محترم و خصوصاً همکاران بسیار عزیز و با کفایت بنده در امور حقوقی است. از همکاران روابط عمومی به ویژه شما آقای خسروی نیز به خاطر این مصاحبه تشکر می نمایم.

بنده هم از شما سپاسگذارم که وقت خود را در اختیار ما گذاشتید.