میزگرد علمی کانون آینده نگری درباره‌ ازدواج موقت

خورنا پروین ارزانی: بایستی حوادث متعاقب ازدواج موقت پیش بینی و قانونمند گردد.

مریم آذردست: صیغه موقت برای مردان با توجه به احکام دین آزاد است اما اگر یک مرد مدام در حال صیغه کردن زنان باشد باعث هوسرانی مرد می شود.

مژگان کریمی: انگیزه اغلب مردان برای این عمل، فشار جنسی، و انگیزه زنان،‌ نیاز مادی است. و این امر ماهیتا به فحشا شبیه است،‌ نه ازدواج عاشقانه.

محمد رضا سیاحی: اسلام با تساهل و تسامح به این قضیه نگاه کرده است البته به شرط اینکه نظم و قاعده خود را حفظ کند و شکل بی بند و باری به خود نگیرد.

فرحناز جامعی نژاد: در ازدواج موقت، وجود زن، از نظر عاطفی به شدت آسیب می بیند.

نرگس پیرو زاده: عده ای افراد سودجو و فرصت طلب، برای پیشبرد اهداف و نیات غیر اخلاقی از صیغه استفاده می کنند.

ازدواج موقت (صیغه یا متعه یا عقد انقطاعی)‌، چندین سال است که هر از گاهی به یکی از داغ­ترین و مورد مناقشه ترین مباحث اجتماعی تبدیل می شود و جامعه شناسان، روانشناسان، سیاسیون و دیگر نخبگان، دیدگاهها و استدلالات خود را مبنی بر رد یا قبول آن بیان می­دارند.

در این راستا *کمیسیون جامعه شناسی کانون آینده نگری ایران* در یک فضای دموکراتیک،‌ دیدگاه تنی چند از کارشناسان را در این خصوص جویا شد.

پروین ارزانی *-نویسنده و پژوهشگر مسائل اجتماعی و عضو کمیسیون زنان کانون- در این میزگرد، اظهار داشت: بدون تردید احساسات افکارونیازهای انسانها به گستردگی وتنوع نوع بشر است. وهرچه این نیازها ورخدادهای پیروآنها باسنجیدگی بررسی ، پیش بینی ودرچارچوب قوانین مورد دقت نظر وضابطه مند گردد قطعا یکی از خلا های قانونی جامعه مرتفع می گردد. صرف نظراز پسند یا ناپسند بودن ازدواج موقت درجامعه سنتی یا مدرن وعرف جامعه ، هرموضوع یارخداد و در کل هرمساله ای که حتی کمترین احتمال رخداد آن درجامعه می رود بایستی از نظر قانونی بررسی گردیده و حوادث متعاقب آن پیش بینی و قانونمند گردد و لذا بحث صیغه وازدواج موقت نیز یکی از این سرفصل هاست که نیاز به تدوین قوانین فقهی حقوقی وفردی همه جانبه دارد چنانکه تکلیف حقوقی تمام طرفین دخیل در آن درحال وآینده مانند تکلیف ارث و کودک احتمالی کاملا مشخص گردیده ودرواقع قانون نصف و نیمه در این بحث جایگاه ندارد و نظام حقوقی مکلف است راهکار عملی وحقوقی کاملی برای آن تصویب نماید و نظام پژوهش اجتماعی ما الزاما بایستی آن را آسیب شناسی نموده و گوشه های پنهان آن را بررسی و برای جامعه شفاف سازی نماید.

مریم آذردست *-کارشناس ارشد روانشناسی- نیز که موضع نسبتا موافقی در این موضوع دارد، اظهار عقیده کرد: از جمله مزایای که صیغه موقت دارد، اینکه دارای چارچوب و قانون هست و مدت و مهریه مشخص میشود. ولی در دوستی که بین زن و مرد صورت میگیرد حد و حدود مشخص نیست. زمانی که مدت صیغه موقت تمام میشود زن باید تا یک مدتی (مدت عده) با کسی ارتباط برقرار نکنه و زمانی که در این مدت باردار شده باشد مشخص میشه که از کی باردار شده. یک توصیه که من میکنم اینکه حتما خانم هایی که مطلقه هستند و یا شوهرشان فوت کرده و میخواهند که صیغه موقت کنند، بهتر است که این صیغه موقت ثبت بشود. چون زمانی که در این رابطه باردار میشوند، با توجه به سندی که دارند میتوانند برای بچه ی حاصل از این رابطه شناسنامه بگیرند و مرد موظف است که حقوق بچه را کاملا بپردازد. ولی اگه ازدواج موقت ثبت نشود و زن باردار شود ممکن است مرد مسئولیتش را قبول نکند این قضیه که بچه از راه شرع بوده یا نامشروع بوده برای اثباتش قضیه سخت و پیچیده میشود.

آذردست افزود: با توجه به اینکه ما در کشور اسلامی زندگی میکنیم رابطه ی زن و مرد یا دختر و پسر بدون محرمیت حرام است. مرد یا زنی که همسر خود را از دست داده باشند یا جدا شده باشند به جای سرکوب غریزه ی جنسی با صیغه محرمیت میتوانند این قضیه رو حل کنند.

وی بیان داشت: صیغه موقت برای مردان با توجه به احکام دین آزاد است اما اگر یک مرد مدام در حال صیغه کردن زنان باشد باعث هوسرانی مرد می شود و ارتباط جنسی متعدد که با زنان صیغه ای برقرار میکند بدون رعایت بهداشت در مقاربت جنسی علاوه بر اینکه ممکن است مرد بیماری همچون ایدز یا هپاتیت و سوزاک یا سیفلیس را دچار شود این بیماری را هم به زن دائم و خانواده انتقال دهد.

این روانشناس تصریح کرد: با توجه به اینکه در حال حاضر شرایط ازدواج دائم سخت شده و پسرها نمیتوانند از پس مخارجش بربیایند در نتیجه صیغه موقت راهی برای کاهش فشار روانی است که بتوانند این غریزه جنسی را ارضا کنند اما همانطور که در دین گفته شده که یک دختره باکره را بدون اذن یا اجازه ی پدر نمیشود صیغه کرد در نتیجه پسرها زنان مطلقه را انتخاب میکنند که این زنان باتوجه به اینکه رابطه ی زناشویی گذشته موفقی نداشتند به طور غیر مستقیم باعث بدبینی و نگرش منفی در پسرها نسبت به ازدواج دائم و تشکیل خانواده میشوند.

مژگان کریمی *-جامعه شناس و عضو کانون آینده نگری مسجد سلیمان- در این میزگرد بیان داشت: ازدواج موقت چنانکه مولف کتاب “مسلمانی ز سر گیریم” تحقیق کرده اند، جنبه شرعی ندارد و امامان شیعه نیز هرگز با زنی عقد موقت برقرار نکرده اند و در هیچ روایت معتبری آنرا تایید نکرده اند، بلکه به استناد اصول کافی و… آنرا زشت و ناپاک شمرده اند. فلسفه ازدواج، یگانگی بر اساس عشق، وفاداری و تعهد دائمی بین زن و مرد است و طلاق در دین ما مبغوض ترین کار نزد خدا شمرده شده است. در حالی که در ازدواج موقت، قرار طلاق و جدایی از همان اول گذاشته می شود و برایش زمان تعیین می شود!

کریمی خاطرنشان کرد: این حقیقت را قبول کنیم که انگیزه اغلب مردان برای این عمل، فشار جنسی، و انگیزه زنان،‌ نیاز مادی است. و این امر ماهیتا به فحشا شبیه است،‌ نه ازدواج عاشقانه. گذشته از این، بحث قانونی کردن ازدواج موقت، بسیاری زنان را که همسرانشان در ماموریت و مسافرت بسر می برند،‌ نگران می کند. فرزندانی هم که در این راه بدنیا می آیند، همچون فرزندان طلاق، سرشار از مشکلات و ناکامی­ها هستند.

وی افزود: تخریب شخصیت زن و تحقیر او در ازدواج موقت چنان است که هیچ مرد غیوری، چه دین دار و چه بی دین، راضی نمی شود که خواهر یا دخترش به آن تن بدهند. مخصوصا این صیغه های چند ساعته،‌ بدون هیچ تردیدی،‌ عین فحشاست. کرامت زن بالاتر از آن است که بخاطر نیاز مادی جسم و بدن خود را در معرض لذت جویی مرد قرار دهد. بلکه رابطه جنسی تنها با عشق متقابل پسندیده و قابل قبول است.

این جامعه شناس، بیان داشت: اینکه در دوران نامزدی، صیغه عقد موقت خوانده شود، تبعات بدی دارد. چون در این دوره،‌ که دوره شناخت و تصمیم گیری است،‌ معمولا دختر و پسر رابطه جنسی کامل ندارند و ازاله بکارت صورت نمی گیرد. اما اگر صیغه خوانده شود، طبیعی است اگر زودتر از موعد و قبل از تصمیم به ازدواج، که ممکن است صورت نگیرد، ازاله بکارت شود.

محمد رضا سیاحی* –حقوقدان و وکیل دادگستری- اما می­گوید: متاسفانه در جامعه و فرهنگ ما ازدواج موقت با فحشاء یکی پنداشته میشود، درحالی که اگر این ازدواج براساس قواعد اخلاقی وقانونی انجام شود نه تنها مذمت بارنیست بلکه می تواند قسمت عمده ای ازمشکلات ونارسایی های اجتماعی را حل کند، امروزه روابط ازاد متاسفانه دارای نظم وانضباط نیستند و بی بندوباری را رواج می دهند که درنهایت این روابط ناراحتیهای جسمی وروحی رابرای افراد به همراه خواهند داشت «راسل» فیلسوف مشهورانگلیسی پیشنهاد می کند که «یک نوع نکاح منقطع برای پسران ودختران جوان در نظر گیرند که هم دارای مشکلات ناراحت کننده ازدواج دائم وبه دوش کشیدن بارزندگی زناشویی معمولی نباشد وهم جوانان درپرتوآن ازمفاسد روابط نامشروع جنسی محفوظ بمانند.»

سیاحی می افزاید: اعتقاد دارم متعه یکی ازدمکراتیک ترین احکام اسلام است وغریزه  جنسی را میوه ممنوعه تلقی نکرده وچارچوب منظمی را برای برآورده شدن تمایلات جنسی ترسیم کرده است و در واقع با تساهل و تسامح به این قضیه نگاه کرده است البته به شرط اینکه نظم و قاعده خود را حفظ کند و شکل بی بند و باری به خود نگیرد.

فرحناز جامعی نِژاد* –عضو ارشد کانون آینده نگری، کارشناس ارشد روانشناسی و استاد دانشگاه- در این میزگرد می­گوید: من کاملا با ازدواج موقت مخالفم. زیرا در آن آسیبهای عاطفی برای زنان وجود دارد. و وجود زن از نظر عاطفی، به شدت آسیب می بیند. چون در رابطه ای وارد میشود که موقت است و از لحاظ روحی، جایی که موقتی باشد، زنان آسیب می­بینند. چون یک صفت زنانه وابستگی است. متاسفانه در این نوع ازدواج وابستگی پیش می­آید و بعدش رها می­شود.

نرگس پیرو زاده *-عضو هیئت تحریریه خبرنامه آینده نگر و کمیسیون روانشناسی کانون- نیز عنوان داشت: من فکر میکنم روابط دو نفرازجنس مخالف خارج از ازدواج دائم وقانونی در فرهنگ وجوامع غیراسلامی به صورت دوستی خیلی رواج
دارد درجوامع اسلامی به دلیل اینکه این روابط شرعی وحلال باشد، صیغه جاری میشود و حد و حدودی دراین روابط مشخص میشود که بارضایت درونی دوطرف باشد، شاید خیلی مضرنباشد. و بستگی به نیت طرفین دارد.

وی در عین حال گفت: ولی متأسفانه عده ای افراد سودجو و فرصت طلب برای پیش بردن اهداف ونیات غیراخلاقی ازصیغه استفاده میکنند و با دلیل شرعی بودن این عمل،عمل غیراخلاقی خودشان روتوجیه میکنند. مثل مردهایی که همسر دارند.

این روانشناس افزود: صیغه بیشتر زمانی مفید هست وقتی دو نفری که قصد ازدواج دائم را دارند؛ ولی شناختی ازهم ندارند، برای آشنایی و شناخت در دوران نامزدی برای افرادی که اعتقادات مذهبی دارند وخارج از قوانین دین عمل نمیکنند، صیغه میتواند مفید باشد.

گفتنی است تنی چند از اعضای ارشد کانون آینده نگری که موضع مخالف در این خصوص داشتند، به دلیل حساسیت بحث و احتیاط ترجیح دادند که از شرکت در این مناظره خودداری کنند!

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • سعید مدنی مطلب مفید و جالبی بود صیغه را نه میشود رد کرد و نه میشود با توجه به فض فرهنگ کشور ما قبول کرد و به نظر من همان دوستی جنس مخالف است که همه جای دنیا رواج دارد، و فقط اسمش میان شیعیان فرق می کند. ما نباید زنانمان را یک فرد غیر رشید که صلاح خود را نمی بیند ببینیم و در این قضیه سیاست حمایت از آنان را در پیش بگیریم زنی که صیغه مردی میشود به عواقب این نوع ازدواج واقف است . و خوشبختانه این روزها تعداد زنان با تحصیلات عالیه در مقایسه با مردان بیشتر است و اگانه تر هستند.