پیامدهای توسعهی خطی رامشیر؛ ضرورت بازآرایی خدمات عمومی در شهر رامشیر
زینب شریفی
شهرستان رامشیر با اشتمال بر بیش از صد روستا یکی از متراکمترین گسترههای مسکونی در استان خوزستان بهشمار میرود؛ مهاجرت روستاییان به شهر رامشیر در دهههای پنجاه تا هفتاد شمسی علاوهبر آنکه چندین ده را متروکه و خالی از سکنه کرد به رفتوآمد دائمی ساکنان سایر روستاها به این شهر انجامید. امری که خیلی زود به توسعهی فیزیکی بخش شرقی رامشیر (نسبت به رودخانهی جراحی) منجر شد.
اگر چه رامشیر در بحبوحهی احیاء (توسط میرعبداللّه بزرگ در قرن سیزده شمسی) و شکلگیری دوباره (با پشت سر گذاشتن سیلهای ویرانگر قرن چهارده شمسی) توانست ظرفیتهای دیگری بر کارکردهای خویش بیافزاید، فیالمثل بستری جهت احداث جادهی ترانزیتی بندر امام خمینی (ره) به اهواز گردد اما این امر هرگز سبب توسعهی فیزیکی متوازن آن نگردید.
امروزه چند دهه از احداث جاده در امتداد شهر رامشیر میگذرد؛ خطی فرضی در بخش شرقی جادهی ترانزیتی که دههها بعد وقتی مهاجرت روستاییان و افزایش جمعیت شهری، تقاضا برای احداث مسکن را شدت بخشید، به اجرای طرحهایی همچون: مسکن مهر و نهضت ملی مسکن در همان امتداد انجامید؛ امکانی که سبب شد تا دولت به توسعهی زیرساختهایی چون: تامین اشتراکات آب، برق، تلفن، جاده و امثال آن برای سایر متقاضیان زمین در آن بخش نیز همت بگمارد.
اما همزمان با افزایش ساختوساز در ضلع شرقی جاده، نبود برخی امکانات در این سمت، معضلاتی را نیز بهوجود آورده است؛ عدم وجود مراکز خرید متمرکز یا بهعبارت دیگر نبود بازار در این بخش سبب مراجعهی ساکنان به مرکز شهر و شکلگیری ازدحام – تراکمی شده که اگر چه فعلا روان بهنظر میرسد اما در صورت بیتوجهی به افسارگسیختگیاش منجر خواهد شد؛ این امر آنجا که در یکی دو سال گذشته میادین و فلکههای اصلی شهر در امتداد جاده به محلی برای جولان دستفروشان تبدیل شده بر لزوم ساماندهی آنان در محلی تحت عنوان بازار بخش شرقی رامشیر تأکید میورزد زیرا بهنظر میرسد جامعهی هدف اینان، ساکنان بخش شرقی شهر باشند که بهمنظور تهیهی مایحتاج روزانه به مرکز شهر مراجعه میکنند.
از دیگر اقداماتی که میتوان در این حوزه انجام داد ساماندهی صنوف مختلف دستفروشان بر اساس نوع محصول یا کالایی است که به مشتریان رائه میدهند. بارزترین نمونه در لزوم اهتمام به این مورد انتقال ماهیفروشان از سطح جاده به مکانی است که پیش از این در بازارچه به آنان اختصاص داده شده بود.
از دیگر دلایل شکلگیری انواع تراکم در مرکز شهر بهویژه در حوزهی خودروها عدم تعریف حدود برای برخی کسبه و مغازهداران در دو خیابان اصلی بازار است. این مورد بهویژه از فلکهی امام خمینی (ره) تا انتهای مسیرهای یکطرفه از دو سوی دیگر سبب شده تا برخی مغازهداران با سوءاستفاده از این امکان به عرضهی اجناس خود در خیابان و پیادهروها مبادرت بورزند. امری که رفته رفته به یک حق فرضی در بین برخی تبدیل شده زیرا علاوهبر آنکه سالهاست مسیر تردد عابران را مختل کرده مدتی است ترافیک را نیز شدت بخشیده است.
مورد دیگر در بررسی ریشههای شکلگیری ازدحام – تراکم و لزوم پیشگیری از آن، حرکت کُند خودروها بهمنظور خریدهای درونخودرویی در امتداد جادهی ترانزیتی و مرکز شهر است؛ این مورد نیز منتج از حضور گستردهی دستفروشان در نقاط مختلف رامشیر است. امری که گاه به تهدید جان شهروندان منجر میشود زیرا شمار زیادی از دستفروشان دقیقاً اضلاع بلوارها و پیچهای میدانی را بهعنوان محل عرضهی محصولات و اجناس خود در نظر میگیرند.
از دیگر دلایل شکلگیری تراکم بهویژه در باب خودروها در رامشیر عدم توزان مراکز خدماتی همچون مطبهای درمانی، تعمیرگاههای ماشین و از آن قبیل است؛ این امر اهتمام دستگاههای ذیربط در توازن جانمایی اماکن خدماترسان را گوشزد مینماید.
اما علاوهبر این موارد پارک نامناسب خودروها توسط شهروندان، توقف بیجا بهمنظور گپ زدن، پارک طولانیمدت در محلهای پرتردد و از آن قبیل در بٌعد نقض حقوق شهروندی به شکلگیری ترافیک شهری در رامشیر دامن میزند. امری که اگرچه با تعبیهی پارکینگ در مناطق مختلف قابل حل و فصل است اما در حال حاضر بهدلیل نبود جا نسخهای غیرقابل اجرا بوده و اهتمام آحاد شهروندان را طالب است.
